در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

Downloaded from jne.ir at 10:23 +0330 on Wednesday October 11th 2017

مقدمه

پرستاران به عنوان یکی از بزرگترین گروه های ارائه دهنده مراقبتهای بهداشتی و درمانی هستند و بیشترین تماس و ارتباط را با مددجویان که اغلب بیمار می باشند دارند، لذا کار در این حرفه به انگیزه بالایی نیاز دارد) 1(. انگیزه مهمترین عامل هدایت رفتار برای رسیدن به هدف است) 2( و به تلاش افراد برای ارضای نیازها،خواسته ها یا اهداف اشاره می کند که به دو گروه انگیزه درونی و بیرونی تقسیم می شود. بر اساس انگیزه درونی انسان تلاش می کند تا به استعدادها و شایستگی های بالقوه خود دست یابد. انگیزه بیرونی حالتی است که در نتیجه محرکهای بیرونی در فرد شکل می گیرد و موجب تقویت رفتار می گردد) 3(. در فرآیند یادگیری انگیزه درونی بیش از انگیزه بیرونی اهمیت دارد) 4(.
در دانشگاه ها و مراکز آموزشی، انگیزه مهمترین شاخص عملکرد، وضعیت تحصیلی دانشجویان و بعنوان یک عامل مؤثر بر پیشرفت یا ترک تحصیلی قلمداد می شود) 5(. تحقیقات نشانداده اند که بین انگیزه و نیاز به موفقیت و عملکرد مؤثر در کار )تحصیل و شغل( رابطه ای وجود دارد) 3( بطوری که وجود انگیزه در طی فرآیند یادگیری و آموزش منجر به تسهیل یادگیری، برقراری ارتباط و کاهش اضطراب و ایجاد خلاقیت در یادگیری می شود) 2(. انگیزه قوی به افزایش یادگیری و عملکرد علمی بهتر دانشجویان منجر م یشود) 6(. امینی و همکاران در بررسی عوامل مؤثر بر انگیزه یادگیری بالینی دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی تبریز بیان نمودند که عوامل درونی مؤثر بر انگیزه یادگیری با ویژگیهای شخصیتی و علاقمندی دانشجو به رشته ارتباط دارد و عوامل بیرونی مؤثر بر آن شامل جایگاه شغلی و اجتماعی، تشویق و علاقمندی مدرس به آموزش می باشد) 7(. نتایج مطالعه نیکنام در میان دانشجویان پرستاری دانشگاه علوم پزشکی تبریز نشان داد که مربیان و دانشجویان کمبود انگیزه را یکی از مشکلات اصلی خود برشمرده اند 8)(. مطالعات مختلف نشان داده اند که نگرش منفی افراد جامعه به حرفه پرستاری و منزلت اجتماعی آن) 9(، مشکلات آموزشی) 01(، عدم رضایت دانشجویان از آموزش و محیط بالینی) 11(، شکاف بین تئوری و بالین) 2( و عدم فرهنگ سازی در جامعه نسبت به حرفه پرستاری به عنوان مهمترین عوامل کاهش انگیزه در رشته پرستاری و نا امیدی پرستاران ذکر شده اند. یکنواختی و تمرکز بر آموزش محض، مشکلات ارتباطی در دوره آموزشی و اجبار در انتخاب رشته از عوامل دیگر دخیل در کاهش انگیزه دانشجویان پرستاری است) 9(. بطوری که همه ساله حدود 15 تا 25 درصد دانشجویان پرستاری در سراسر جهان از ادامه تحصیل در این رشته منصرف می شوند که این امر تأثیر ناخوشایندی بر انگیزه حرفه ای سایر دانشجویان می گذارد. مطالعه جولایی و همکاران بر روی 003 دانشجوی پرستاری دانشگاههای علوم پزشکی شهر تهران نشان داد که تنها 18% دانشجویان پرستاری نظر مثبتی نسبت به حرفه خود دارند و 69% آنها موافق با ترک آن بوده اند. همچنین 6/36%نمونه ها تصمیم به تغییر رشته و 64/51% تصمیم به انصراف از رشته داشتند) .1(. نتایج بسیاری از مطالعات حاکی از آن است که پیشرفت تحصیلی با انگیزه تحصیلی) 6 و12-13( بخصوص انگیزه درونی 14)( و خودپنداره مثبت) 15،13( ارتباط مستقیم دارد. از آنجا که خودپنداره افراد با عزت نفس کلی آنان ارتباط مستقیمی دارد، عزت نفس بالا می تواند بعنوان یکی از مهمترین عوامل پیش بین کننده پیشرفت تحصیلی باشد) 4(.
یکی از عواملی که منجر به کاهش انگیزه در دانشجویانمی گردد، پائین بودن عزت نفس است) 16(. دانشجویان علوم بهداشتی از جمله پرستاران عزت نفس پایینی دارند) 17( و در سال آخر تحصیل عزت نفس آنها به کمترین حد می رسد) 18(. از سوی دیگر عزت نفس مهمترین عامل در پیشرفت تحصیلی دانشجویان است. بنابراین نیاز به سلامت روانی در طی دوره تحصیل پرستاران ضروری به نظر می رسد) 19(. عزت نفس به عنوان نمادی از سلامت روان مطرح بوده و در ارتباطات اجتماعی، انسان را در مقابل اضطراب و اختلالات جسمانی) 20( حمایت نموده و شیوه های مقابله ای فرد را بهبود بخشیده و موجب ارتقای سطح سلامت روان می شود 21)(. عزت نفس مانند یک مهارت قابل آموزش نیست اما می تواند پیامد آموزش درست در محیط، مدرسه و جامعه باشد. برنامه آموزش مهارتهای زندگی یکی از برنامه هایی است که منجر به افزایش عزت نفس فرد شده و موجب توانمند شدن افراد با انواع مهارتهای عمومی ضروری، تحقق تواناییهای بالقوه و مقابله با وضعیتهای مختلف زندگی می شود) 16(. این مهارتها تواناییهای لازم برای رفتارهای هدفمند و موفقیت آمیز هستند. طبق نظر داردن، گازاد و گینتر)1996( مهارتهای زندگی، برای زندگی اثربخش و برای همه دوره های زندگی )کودکی ،نوجوانی و بزرگسالی( لازم هستند. مجموعه کلی این مهارتها در چهار بعد زندگی خانوادگی، تحصیلی، شغلی و اجتماعی است که جهت پیشگیری و درمان اصلاحی به کار گرفته می شوند و مبتنی بر یک ساختار تئوریکی است که دارای اهداف کلی مشاوره بهداشت روانی می باشد) 22(.
مطالعات محدودی در داخل و خارج از کشور در زمینه تأثیر آموزش مهارت های زندگی بر پیشرفت و انگیزه تحصیلی در میان دانش آموزان و دانشجویان انجام شده است. گرینبرگ ،امیریان و پاکدامن در مطالعات خود نشان دادند که آموزش هر کدام از مهارتهای ده گانه برنامه مهارتهای زندگی به تنهایی و با هممی تواند پیشرفت تحصیلی دانش آموزان را افزایش دهد) 32، 42 و 25(. سپاه منصور در مطالعه ای در میان دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز با حجم نمونه 34 نفر انجام داده که نتایج حاکی از تأثیر مثبت برنامه در ارتقای میزان انگیزه پیشرفت، خود احترامی و سازگاری دانشجویان است) 26(. فلاح چی نیز در مطالعه ای نشان داد دانشجویان سال اولی که برنامه ی آموزش مهارتهای زندگی را گذرانده بودند، نسبت به سایر دانشجویان هم دوره خود ،پیشرفت تحصیلی بالاتری داشتند) 72(.
با توجه به اهمیت وجود انگیزه ی بالا برای تحصیل و اشتغال در حرفه ی پرستاری و نظر به اینکه کاهش انگیزه در دانشجویان پرستاری علاوه بر تحمیل هزینه های زیاد بر سیستم بهداشتی و درمانی، مشکلات بسیاری را هم برای دانشجویان و هم بیماران ایجاد می کند) 1( و این که پژوهشگران در جستجوهای خود ،مطالعه ای که تأثیر برنامه آموزش مهارتهای زندگی را در دانشجویان پرستاری بررسی کند نیافتند، لذا مطالعه ی حاضر با هدف بررسی تأثیر آموزش مهارتهای زندگی بر انگیزش یادگیری و پیشرفت تحصیلی و عزت نفس در دانشجویان پرستاری دانشگاه علوم پزشکی تبریز انجام گردید.
روش مطالعه

این پژوهش یک مطالعه نیمه تجربی پیش و پس آزمون با گروه کنترل است که در سال تحصیلی 1392-93 در دانشکده- های پرستاری تبریز و مراغه انجام گرفت. برای تعیین حجم نمونه،مطالعه ی مقدماتی با حضور 36 دانشجوی سال سوم انجام گرفت و با در نظر گرفتن ضریب اطمینان 95%، سطح معنی داری )0.05α=( و توان آزمون 0.20) 0/8β=( و با استفاده از نرم افزار GPower3.2.1ver ( حداقل حجم نمونه برای هر گروه 35 نفر و با احتساب
10% افت نمونه مجموعا 160 نفر) 40 نفر شرکت کننده در دو گروه تجربی و کنترل در هر دانشکده( جهت مطالعه در نظر گرفته شد .نمونه گیری در دو مرحله انجام گرفت: در مرحله اول از ورودی های سال اول )دانشجویان ترم 2(، دوم، سوم و چهارم هر دانشکده دو دوره بصورت تصادفی انتخاب شدند و سپس با نمونه گیری آسان کل دانشجویان آن دوره وارد مطالعه گردید و بعد از اجرای پیش آزمون به دو گروه تجربی و کنترل تقسیم شدند. معیارهای ورود به مطالعه شامل تحصیل در رشته پرستاری در یکی از دانشکده های پرستاری و مامایی تبریز یا مراغه، گذراندن واحد بالینی حداقل در ترم جاری و تمایل به شرکت در پژوهش بود و دانشجویانی که تمایلی به ادامه شرکت در مطالعه نداشته یا از کارگاه های آموزشی به مدت بیش از یک جلسه غیبت داشتند از مطالعه خارج شدند. کلاسهای آموزشی مهارتهای زندگی در گروه تجربی به مدت 5 جلسه دو ساعته اجرا گردید و در پایان برنامه، مجدداً هر دو گروه مورد ارزیابی قرار گرفتند. برنامه ی آموزش مهارتهای زندگی شامل خودآگاهی، فشار گروه همسالان، مهارت کنترل خشم، راهبردهای مقابله با استرس ،روشهای حل مساله و تصمیم گیری، مهارتهای ارتباطی، مهارت تفکر خلاق و تفکر انتقادی )جدول 1( بود که توسط روانشناس بالینی آموزش داده شد. پرسشنامه شامل سؤالات دموگرافیک )شامل 7 سؤال سن، جنسیت، تعداد ترم تحصیلی، وضعیت تأهل، وضعیت سکونت و …( و مقیاسهای انگیزه تحصیلی هارتر و عزت نفس رزنبرگ بود. پرسشنامه انگیزش تحصیلی هارتر فرم اصلاح شده مقیاس انگیزش یادگیری )تحصیلی( هارتر) 1981( توسط Lapper و همکاران) 2005( است که بوسیله محمود بحرانی) 1387( ترجمه شده و روایی سازه و پایایی آن در ویرایش فارسی محاسبه و تأیید گردیده بطوریکه روایی سازه دو عامل انگیزه درونی و بیرونی را نشان داده و پایایی آن با روش آلفای کرونباخ و بازآزمایی در عامل انگیزه درونی به ترتیب 85/0 و 86/0و عامل انگیزه بیرونی 69/0 و 27/0 برآورد شده است) 28( و در این مطالعه پایایی ابزار در عامل انگیزه درونی 81/0و انگیزه بیرونی 74/0 به دست آمد. این پرسشنامه مشتمل بر 33 عبارت است که با یک طیف 5 درجه ای مقیاس لیکرت طراحی شده است؛ 17 سؤال برای انگیزش درونی شامل شماره سؤالهای) 1، 2، 6، 7، 8، 21، 31، 41، 81، 91، 02، 42، 52، 26، 92، 03، 33( و 16 سؤال باقی مانده برای انگیزش بیرونی در نظر گرفته شده اند. نمره بالاتر این مقیاس، نشانگر انگیزش بالاتر در آن حوزه است. پرسشنامه عزت نفس رزنبرگ) 1965، به نقل از بارو ،2007( دارای 10 گویه خود گزارشی در طیف لیکرت چهار گزینه ای است. علیزاده و همکاران پایایی و روایی این مقیاس را با استفاده از روشهای ضریب همسانی درونی، بازآزمایی و روایی محتوایی مطلوب گزارش کردند و پایایی آن 74/0 محاسبه شده است) 29(. در این مطالعه پایایی این ابزار 73/0 برآورد شد. برای بررسی پیشرفت تحصیلی از معدل نمرات مربوط به ترم قبل و بعد از مداخله استفاده شد. برای رعایت حقوق مشارکت کنندگان در این مطالعه ملاحظات اخلاقی همانند رعایت محرمانه بودن پاسخ ها و اخذ نامه رضایت آگاهانه انجام گرفت به علاوه پس از اجرای بسته آموزشی و اتمام پژوهش، این بسته به گروه کنترل نیز داده شد.
1268732239263Downloaded from jne.ir at 10:23 +0330 on Wednesday October 11th 2017

Downloaded from jne.ir at 10:23 +0330 on Wednesday October 11th 2017

داده ها پس از جمع آوری با استفاده از نرم افزار12 SPSS و آزمون های آماری توصیفی )فراوانی و میانگین( و استنباطی )تی مستقل و وابسته، کوواریانس و مجذور کای( مورد تجزیه تحلیل قرار گرفت. از مجموع شرکت کنندگان 14 نفر از مطالعه حذف شدند: در گروه تجربی 4 نفر به دلیل عدم رضایت به شرکت در مطالعه و 2 نفر به دلیل غیبت بیش از دو جلسه در برنامه آموزشی و 2 نفر به دلیل عدم شرکت در پس آزمون و در گروه کنترل 4 نفر به دلیل عدم رضایت به شرکت در مطالعه. تحلیل داده ها بر اساس اطلاعات 641 شرکت کننده انجام گرفت.
یافته ها

1268732239263Downloaded from jne.ir at 10:23 +0330 on Wednesday October 11th 2017

Downloaded from jne.ir at 10:23 +0330 on Wednesday October 11th 2017

در این پژوهش در گروه تجربی 72 نفر) 36 نفر از هر دانشکده پرستاری و مامایی تبریز و مراغه( و در گروه کنترل 74 نفر) 38 نفر از دانشکده پرستاری و مامایی تبریز و 36 نفر از دانشکده پرستاری و مامایی مراغه( شرکت نمودند. در هر دو گروه تعداد دختران شرکت کننده در مطالعه بیشتر از پسران بود، شرکت کنندگان غیربومی، مجرد با تحصیلات پدر و مادر در سطح زیر دیپلم و دیپلم بیشترین فراوانی را داشتند و میانگین سنی شرکت کنندگان در هر دو گروه 21 سال بود. جدول 2 توزیع فراوانی شرکت کنندگان در پژوهش بر حسب جنس، وضعیت سکونت ،وضعیت تأهل ، تحصیلات پدر و مادر، میزان درآمد خانواده و میانگین سن را در دو گروه تجربی و کنترل نشان می دهد. نتایج نشان داد که اختلاف آماری معنی داری بین دو گروه تجربی و کنترل از نظر مشخصات فردی وجود ندارد )جدول 1(. آزمون تی وابسته تفاوت آماری معنی داری بین میانگین و انحراف معیار نمرات پیش آزمون و پس آزمون پیشرفت تحصیلی، انگیزه درونی و عزت نفس را در گروه تجربی نشان داد) 05/0>P( بطوری که میانگین نمرات پیشرفت تحصیلی، انگیزه درونی و عزت نفس در گروه تجربی در پس آزمون افزایش یافته بود )جدول 2(.
محتوای جلسات آموزشی مهارت زندگی
هدف فعالیت جلسه
آشنایی اولیه با شرکت کنندگان و کسب اعتماد و ایجاد انگیزه پرداخته و توضیحاتی در مورد هدف برگزاری جلسات آموزشی و محرمانه ماندن مطالب آموزشی مطرح گردید. توضیح مقدماتی درباره اهمیت آموزش مهارت های زندگی و معرفی برنامه آموزش مهار تهای زندگی ارائه شد. جلسه توجیهی و آشنایی با خودآگاهی اول
فرد بتواند ضعف ها و قوت های خود را شناخته و به سؤال «من کیستم؟ »پاسخ دهد. آشنایی کردن شرکت کنندگان با خودآگاهی، فشار گروه همسالان دوم
فرد بتواند منابع استرس و نحوه تأثیر آ نها را بشناسد تا با رفتار صحیح، فشار روانی یا استرس را کاهش دهد. آشنایی کردن شرکت کنندگان با مهارت کنترل خشم – مهارت مقابله با استرس سوم
فرد با تقسیم کردن مشکل به اجزای کوچک تر آن را حل کند.
فرد با ارزیابی راه حل های موجود ،یک یا چند راه حل مطلوب را انتخاب کندفرد بتواند دیدگاه ها، خواسته ها، نیازها و هیجان های خود را ابراز کند و در هنگام نیاز، بتواند از دیگران درخواست کمک و راهنمایی کند. آشنایی کردن شرکت کنندگان با مهارت حل
مساله و تصمیم گیری-مهارت های ارتباطی- مهارتهای ارتباطی )گوش دادن فعال( چهارم
فرد بتواند مسائل را از ورای تجارب مستقیم خود دریابد فرد بتواند درباره موضوع، سؤال و استدلال کند، سپس آن بپذیرد یا رد کند. آشنایی کردن شرکت کنندگان با مهارت تفکر خلاق -مهارت تفکر نقادانه پنجم
جدول 1- محتوای جلسات آموزشی مهارت زندگی
به منظور مهار تأثیر اجرای پیش آزمون بر نتایج نمرات پس آزمون تحلیل کوواریانس به کار برده شد. با تعدیل تأثیر نمرات پیش آزمون، اختلاف بین میانگین نمرات پس آزمون پیشرفت تحصیلی ،انگیزه یادگیری درونی و عزت نفس دانشجویان در دو گروه تجربی و کنترل معنی دار )01/0)p> است )جدول 3(. بنابراین آموزش مهارتهای زندگی بر انگیزه یادگیری درونی و بیرونی، پیشرفت تحصیلی و عزت نفس مؤثر بوده است به طوری که این پژوهش نشان داد که این آموزش و مداخله به ترتیب 18% ،5% ، 11% و 71% تغییرات واریانس انگیزه یادگیری درونی و بیرونی، پیشرفت تحصیلی و عزت نفس را تبیین می کند.
1268732239263Downloaded from jne.ir at 10:23 +0330 on Wednesday October 11th 2017

Downloaded from jne.ir at 10:23 +0330 on Wednesday October 11th 2017

جدول 2- توزیع فراوانی شرکت کنندگان در پژوهش بر حسب جنس، وضعیت سکونت، وضعیت تأهل ، تحصیلات پدر و مادر، میزان درآمد خانواده و میانگین سنی در دو گروه تجربی و کنترل
نتیجه گروه کنترل تعداد )درصد( گروه تجربی تعداد )درصد( وضعیت مشخصات
χ2=0.49, df =1, P=0.48 (3.07)25
(7.92)22 (8.46)64
(2.53)52 دختر
پسر جنس
χ2=0.92, df =1, P=0.33 (7.54)23
(3.45)83 (7.73)62
(3.26)34 بومی
غیربومی وضعیت سکونت
χ2=0.05, df =1, P=0.82 (1.38)95
(9.61)21 (7.18)85
(3.81)31 مجرد
متأهل وضعیت تأهل
χ2=2.45, df =2, P=0.31 (5.8)5
(2.17)24
(3.02)21 (51)11
(17)94
(31)9 بی سواد
زیر دیپلم و دیپلم
تحصیلات دانشگاهی تحصیلات پدر
χ2=6.64, df =2, P=0.05 (4.61)01
(5.07)34
(9.2)2 (92)02
(1.86)74
(1.31)8 بی سواد
زیر دیپلم و دیپلم
تحصیلات دانشگاهی تحصیلات مادر
χ2=1.24, df =2, P=0.51$ (8.81)6
(9.17)32
(4.9)3 (71)9
(2.97)24
(8.3)2 کم
متوسط
بالا میزان درآمد خانواده
t=0.33, df =141 1, P=0.75* 21.53±1.57 21.65±2.83 سن
$ تست دقیق فیشر ،* آزمون t-test
جدول 3- میانگین و انحراف معیار نمرات پیشرفت تحصیلی، انگیزه یادگیری )درونی و بیرونی(، عزت نفس و نتایج تحلیل آماری مقایسه میانگین و انحراف معیار اختلاف نمرات پیش و پس آزمون در گروه تجربی و کنترل
نتیجه* تغییرات میانگین ‡ گروه کنترل)47=n( † گروه تجربی )72n=(† نمرات
P>0.001 P=0.27 -1.1)-1.58- -0.6(
-0.26)-0.72- -0.20( 1.44±17.02
1.28±16.91
P=0.21 1.54±15.94
1.54±16.64
P>0.001 پیش آزمون
پس آزمون نتیجه آزمون # پیشرفت تحصیلی
)معدل(
P>0.001
P>0.001 (25.0-2.0)63.0
(36.0-43.0)84.0 3.07±0.41
3.13±0.4
P=0.33 3.43±0.58
3.62±0.47
P=0.02 پیش آزمون
پس آزمون نتیجه آزمون # انگیزه یادگیری درونی
P>0.001
P>0.001 -0.33)-0.48- -0.19( -0.3-)-0.47-0.14( 3.28±0.46
3.26±0.54
P=0.82 2.94±0.42
2.96±0.48
P=0.83 پیش آزمون
پس آزمون نتیجه آزمون # انگیزه یادگیری بیرونی
P>0.001
P>0.001 -0.33)-0.24- -0.13(
(93.0-80.0)42.0 2.83±0.5
2.77±0.52
P=0.55 2.77±0.61 3.01±0.4
P=0.005 پیش آزمون
پس آزمون نتیجه آزمون # عزت نفس
*: نتایج آزمون آماری تی مستقل ،#: نتیجه آزمون آماری تی وابسته ،$: اختلاف نمرات پیش و پس آزمون ،†میانگین و انحراف معیار ،‡: فاصله اطمینان 95%(جدول 4- نتایج تحلیل کوواریانس تأثیر آموزش مهارت های زندگی بر پیشرفت تحصیلی، انگیزه یادگیری درونی و بیرونی و عزت نفس در دو گروه تجربی و کنترل
توان آماری میزان تأثیر معنی داری )p( F میانگین مجذورات درجه آزادی متغیرها مقیاس پژوهش
0.99
0.74 0.18
0.046 >0/001
0.009 31.16
6.91 5.56
1.25 1
1 گروهپیش آزمون انگیزه یادگیری درونی
0.76
0.49 0.05
0.03 0.008
0.05 7.20
3.83 1.85
0.98 1
1 گروهپیش آزمون انگیزه یادگیری بیرونی
0.98 1 0.11
0.68 >0/001
>0/001 14.47
282.74 9.49
189.68 1
1 گروهپیش آزمون پیشرفت تحصیلی )معدل(
0.86
0.25 0.71
0.01 0.003
0.02 9.28
1.64 2.01
0.35 1
1 گروهپیش آزمون عزت نفس
بحث

یافته های پژوهش حاضر بر اساس اطلاعات جمع آوری شده از 146 دانشجوی پرستاری سال دوم و سوم دانشکده های پرستاری و مامایی مراغه و تبریز به دست آمده است. نتایج نشان می دهد پس از اجرای برنامه آموزش مهارتهای زندگی در گروه تجربی، نمرات انگیزه یادگیری درونی، عزت نفس و پیشرفت تحصیلی در پس آزمون افزایش یافته بود. بنابراین می توان اذعان داشت که اجرای مداخله بر افزایش انگیزه یادگیری درونی، عزت نفس و پیشرفت تحصیلی مؤثر بوده است.
در مورد تأثیر آموزش مهارت های زندگی بر انگیزه یادگیری دانشجویان پرستاری نتایج نشان می دهد که آموزش توانسته انگیزه یادگیری درونی را در شرکت کنندگان افزایش دهد اما انگیزه بیرونی تفاوت معنی داری نداشته است. از آنجا که انگیزه درونی بالا بیشترین نقش را در پیشرفت تحصیلی دارد می توان نتیجه گرفت که مداخله مؤثر بوده است. انگیزه درونی بیشتر موجب می شود تا دانشجویان با تلاش و پشتکار بیشتری به یادگیری و انجام تکالیف مشکل بپردازند) 2(. این یافته با نتایج مطالعه پاکدامن که در دانش آموزان دوره راهنمایی) 25( و سپاه منصور که در دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز) 26( انجام گرفتند همخوانی دارد .میرموسوی در بررسی اثربخشی آموزش مهارت حل مساله به شیوه گروهی بر ارتقای انگیزش پیشرفت و سازگاری دانش آموزان پسر مقطع متوسطه منطقه یک آموزش و پرورش شهر تهران نشان داد که آموزش مهارت حل مساله بر ارتقای انگیزش پیشرفت دانش اموزان مؤثر نبوده) 30( است. تفاوت در یافته های دو مطالعه می تواند به دلیل روش اجرای متفاوت دو برنامه، تفاوت محتوای آموخته شده در دو برنامه و نمونه های متفاوت باشد. می توان گفت پایین بودن سطح انگیزش تحصیلی در بین یادگیرندگان، یکی از مشکلات شایع نظام آموزشی می باشد که هر ساله زیانهای علمی، فرهنگی و اقتصادی زیادی را متوجه دولت ها و خانواده ها می کند و نظام آموزشی کشورها را با افت تحصیلی مواجه می سازد) 31و 32(. در مورد رشته پرستاری هم موضوع انگیزش اهمیت زیادی دارد زیرا ماهیت و چگونگی فعالیتهای پرستاری ایجاب میکند که شاغلین این حرفه با عشق و علاقه و ایثار و از خود گذشتگی وظایف خود را انجام دهند و از آنجا که پرستاری با جان بیماران سر و کار دارد ،فقدان انگیزه در بین پرستاران اثرات بسیار سوئی روی عملکرد آنان و در نتیجه روی بهداشت و سلامت جامعه دارد) 33(.
در مورد تأثیر آموزش مهارتهای زندگی بر پیشرفت تحصیلی
در دانشجویان پرستاری دانشگاه علوم پزشکی تبریز یافته ها نشان داد که در گروه تجربی بعد از مداخله نمرات معدل ترم دانشجویان افزایش یافته بنابراین آموزش توانسته است پیشرفت تحصیلی را ارتقا بخشد. این یافته با نتایج مطالعه گرینبرگ، امیریان و پاکدامن همخوانی دارد) 23، 24 و 25(. غلامپور و همکاران نیز در بررسی رابطه بین مهارتهای زندگی با سلامت روان و پیشرفت تحصیلی در دانش آموزان دوره متوسطه شهرستان بابل نشان دادند که بین مهارتهای زندگی با سلامت روان و پیشرفت تحصیلی رابطهمعنی داری وجود دارد و آموزش مهارت های زندگی می تواند گامی مهم و کاربردی در جهت پیشرفت تحصیلی و سلامت روان بهتر و سالم تر، در دانش آموزان باشد) 34(. خیر و سیف نیز نشان دادند که مهارتهای مقابله با استرس )مهارت ارزیابی موقعیت( تأثیر مثبتی بر پیشرفت تحصیلی دانشجویان دانشگاه شیراز دارد) 53(.
در مورد تأثیر آموزش مهارتهای زندگی بر عزت نفس دانشجویان، یافته ها نشان داد که پس از تعدیل تأثیر نمرات پیش آزمون، اختلاف بین میانگین نمرات پس آزمون عزت نفس در دو گروه تجربی و کنترل معنی دار است. به عبارت دیگر آموزش مهارتهای زندگی باعث افزایش عزت نفس شده است. در مطالعه نظری و همکاران که با هدف بررسی اثربخشی مهارتهای اجتماعی بر اضطراب و عزت نفس دانش آموزان دختر انجام شد نیز یافته ها نشان داد که برگزاری جلسات آموزش مهارت های اجتماعی باعث افزایش عزت نفس دانش آموزان می شود) 36(. در مطالعه عبدالله پور و همکاران که مطالعه مشابهی را بر روی دانشجویان پسر انجام دادند هم نتایج مشابه بدست آمد) 37(. همچنین در مطالعه بحرینی نیز آموزش مهارت ابراز وجود در دانشجویان پرستاری موجب ارتقای عزت نفس آنان گردید) 38(. نتایج مطالعه بوتوین و انگ که با استفاده از آموزش مهارتهای زندگی در دانش آموزان به منظور پیشگیری از سوء مصرف مواد انجام شده نشان می دهد که آموزش مهارتهای زندگی تأثیری بر عزت نفس دانش آموزان نداشته است) 39(. به نظر می رسد لازم است جهت افزایش عزت نفس، علاوه بر اجرای برنامه آموزش مهارتهای زندگی، از سایر روشهای تقویت عزت نفس مانند جلسات مشاوره و برگزاری کارگاه های آموزش بهداشت روان ،برگزاری جلسات بحث آزاد جهت شنیدن اظهار نظرها و مشکلات دانشجویان و تلاش جهت حل آنها و برگزاری کارگاههای آموزشی مهارتهای زندگی بصورت طولانی مدت برای دانشجویان نیز استفاده نمود .
1268732239263Downloaded from jne.ir at 10:23 +0330 on Wednesday October 11th 2017


پاسخ دهید