چالش تعهد در سازمان مجازی
یوهیونگ شین در سال 2004 پژوهش گستردهای بر روی درجه مجازیت سازمان و ارتباط آن با مدیریت منابع انسانی سازمان انجام داده است. در این پژوهش با سنجش ابعاد سازمان مجازی (موقعیت مکانی کارمندان، موقتی بودن، فرهنگ و پراکندگی جغرافیایی) درجه مجازیت سازمان معین شده است. سپس ارتباط آن با فاکتورهای تناسب فرد و شغل (تناسب فرد و سازمان، تناسب فرد و گروه کاری، تناسب فرد و ویژگیهای شغلی) سنجیده شده است و درنهایت تأثیر این ارتباط بر روی عملکرد شغلی، رضایت شغلی، تعهد سازمانی و نرخ ترک شغل مورد ارزیابی قرار گرفته است. برطبق نتایج این پژوهش رابطه معناداری بین درجه مجازیت سازمان و تناسب فرد و شغل وجود دارد. با توجه به رابطه مثبت تناسب فرد و شغل با عملکرد شغلی، رضایت شغلی و تعهد سازمانی و رابطه معکوس آن با نرخ ترک شغل میتوان نتیجه گرفت درجه مجازیت سازمان بر موارد ذکر شده تأثیرگذار است [28].

نمودار 1. مدل تناسب فرد و شغل در سازمان مجازی [28]
علاوه بر پژوهش فوق، پژوهش قلی پور(1388) در حوزهی چالش رفتار سازمانی در سازمانهای مجازی بیانگر رابطه معکوس بین درجه مجازیت سازمان و هویت سازمانی کارکنان است[1]. در نتیجه سازمان مجازی با افزایش درجه مجازیت با چالش هویت سازمانی مواجه میشود. هویت سازمانی با مفاهیم رضایت شغلی و رفتار شهروندی سازمانی مرتبط است. طبق پژوهشهای هاسلم، مییر، کنیپنگر و گینه بین هویت سازمانی و تعهد سازمانی رابطهی نزدیکی وجود دارد وکاهش هویت سازمانی بهطور مستقیم بر تعهد سازمانی اثرگذار خواهد بود [10] [13] [17] [22]. مسلم است که چالش هویت سازمانی در سازمانهای مجازی، بحران تعهد سازمانی را بهوجود میآورد و در نتیجه رابطهی منفی بین تعهد سازمانی و نرخ ترک شغل [4] [23]، در سازمان مجازی با پدیدهی ترک شغل متخصصان دانش محور روبرو هستیم. ترک شغل علاوه بر کاهش بهرهوری سازمان [3]، هزینههای استخدام دوباره، آموزش، کاهش روحیهی جمعی و فرسایش حافظه مشترک سازمانی را به دنبال خواهد داشت. نمودار2 رابطهی بین درجه مجازیت سازمان و تعهد سازمانی را به همراه عواقب آن نمایش میدهد.

نمودار2. رابطهی درجه مجازیت سازمان و هویت سازمانی [1]
اکثر پژوهشگران معتقدند آنچه فرد را به سازمان وابسته میسازد و احتمال ترک شغل را کاهش میدهد، تعهد سازمانی است[23]. نیروی انسانی سازمان مجازی عمدتاً متشکل از کارشناسان فناوری اطلاعات است، این نیروی متخصص با ارزشترین منبع راهبردیسازمان مجازی است. بر طبق پژوهش کیانگ کارشناسان و متخصصان IT دارای بالاتریننرخ ترک شغل هستند. دلایل عمدهای که برای این پدیده عنوان میشود عبارتند از:
تغییرات سریع فناوری، استرس شغلی بالا، فرصتهای شغلی بهتر و….[30]. الیسون(1999) در پژوهشی به بررسی تأثیر فناوریهای جدید بر کارکنان از راه دور و تیمهای مجازی پرداخته است و بیان میکند که کار از راه دور تعهد کارکنان به شغلشان را کاهش می-دهد و این کاهش را ناشی از کارکردن در محیطی میداند که دارای ابهام، انزوا و فاقد ساختار حمایتی بیرونی است[8]. البته باید بیان کرد، تعهد پایین در کار از راه دور همیشه مورد تأیید پژوهشگران قرار نگرفته است. گروهی از پژوهشگران بیان میکنند که محیط کاری الکترونیکی احساس آزادی و انعطافپذیری کارکنان را ارتقا میبخشد و این موجب توسعهی روابط با همکاران مجازی و افزایش تعهد میشود. ورکمن و همکاران (2003) برای بررسی تأثیر کار از راه دور بر تعهد کارکنان از متغیر میانجی سبک شناختی استفاده کردهاند و مدعی شدند، از آنجا که کارکنان با سبک شناختی درونی، آزادیخواه و سبک شناختی جهانی علاقه بیشتر به کار انفرادی دارند، تعهد بیشتری نسبت به کارکنان با سبک شناختی بیرونی، محافظه کار و سبک شناختی محلی، در کار از راه دور خواهند داشت[34].
با مطالعهی پیشینه پژوهش میتوان نتیجه گرفت که در سازمان مجازی مقوله تناسب فرد و شغل و همچنین هویت سازمانی و نرخ ترک شغل دچار تغییرات قابل توجهی میشود و با توجه به ارتباط این مفاهیم با تعهد سازمانی، در سازمان مجازی با چالش تعهد مواجه هستیم.

مراحل اجرایی پژوهش
در این پژوهش پس از مطالعه ادبیات تعهد سازمانی، سازمان مجازی و هم چنین بررسی مقولهی تعهد سازمانی در سازمانهای مجازی، چگونگی رابطهی بین درجه مجازیت سازمان و تعهد سازمانی بهعنوان سؤال اصلی پژوهش مطرح شده است. به این منظور مدل آلن و میر برای سنجش میزان تعهد و مدل بایر و کوزکی برای ارزیابی درجه مجازیت سازمان انتخاب شدهاند. متناسب با این دو مدل پرسشنامههای پژوهش طراحی و در بین جامعهی آماری توزیع شد. سپس با تجزیه و تحلیل اطلاعات بهدست آمده فرضیهها موردآزمون قرار گرفتند.

پرسشها و فرضیههای پژوهش
فرضیه اصلی: بین درجه مجازی شدن سازمان ومیزان تعهد کارکنان رابطهی معناداری وجود دارد.
فرضیههای فرعی:
بین درجه مجازی شدن سازمان و میزان تعهد عاطفی کارمندان به سازمان رابطهی معناداری وجود دارد.
بین درجه مجازی شدن سازمان و میزان تعهد مستمرکارمندان به سازمان رابطهی معناداری وجود دارد.
بین درجه مجازی شدن سازمان ومیزان تعهد تکلیفی کارمندان به سازمان رابطهی معناداری وجود دارد.
با توجه به فرضیههای عنوان شده مدل پژوهش به صورت زیر ارایه میشود.

نمودار3. مدل پژوهش

روش پژوهش
هدف پژوهش تعیین روابط علی میان ابعاد مجازیت و تعهد سازمانی است، از اینرو این پژوهش، بر اساس هدف از پژوهشهای کاربردی محسوب میشود؛ زیرا که به توسعهی دانش در حیطهی فناوری اطلاعات و مدیریت رفتار سازمانی میپردازد و براساس چگونگی بهدست آوردن دادههای مورد نیاز توصیفی و از نوع همبستگی است که در آنرابطهی میان متغیرها بر اساس هدف پژوهش تحلیل میشود. دادههای اولیه از طریق دوپرسشنامه(پرسشنامه سنجش درجه مجازیت، پرسشنامه سنجش میزان تعهدکارمندان) گردآوری شده است. برای حصول اطمینان از روایی پرسشنامهها، ویرایش اولیه آنها، مورد بررسی چند تن از استادان صاحبنظر در زمینه رفتار سازمانی و فناوری اطلاعات قرار گرفت و اصلاحات لازم بر روی آنها انجام شد. بهمنظور تعیین پایایی، با استفاده از نرم افزارSPSS آلفای کرونباخ پرسشنامهها محاسبه شد که برای پرسشنامه درجه مجازیت عدد 97% و برای پرسشنامه تعهد سازمانی عدد 85% بهدست آمد.
جامعهی آماری
جامعهی آماری این پژوهش شرکتهای فعال در حوزه فناوری اطلاعات و عضو شورای عالی انفورماتیک می باشند. انتخاب این سازمانها براساس نمونهگیری قضاوتی انجام شده است. در روش قضاوتی نمونه مورد نظر باید دارای ویژگی خاصی باشد [2]. در این پژوهش سازمانهایی انتخاب شده اند که بحث مجازیت در آنها بیشتر رشد یافته باشد. در هر شرکت یک پرسشنامه برای سنجش درجه مجازیت سازمان دراختیار مدیر ارشد قرار داده شد و در بین 5 نفر از کارکنان آن شرکتها نیز پرسشنامه تعهد توزیع شده است. از بین 38 شرکت مورد بررسی، پرسشنامه 25 شرکت برگشت داده شد. و از مجموع 190 پرسشنامه تعهد، 91 پرسشنامه برگشت داده شد. از میان پرسشنامههای تعهد آنهایی که اطلاعات مربوط به درجه مجازیتشان را در اختیار نبود، کنار گذاشته شد و مورد تحلیل قرار نگرفتند. درنهایت تجزیه و تحلیل اطلاعات بر روی 25 پرسشنامه مدیران شرکتها و 84 پرسشنامه کارکنان انجام گرفته است. نرخ بازگشت پرسشنامه اول 66% و پرسشنامه دوم
44% بوده است.

روش تجزیه و تحلیل اطلاعات
در این پژوهش با استفاده از آزمون همبستگی اسپیرمن به تأیید یا رد فرضیهها پرداخته شده است و از رگرسیون ساده نیز برای تبیین رابطهی بین درجه مجازیت سازمان و تعهد سازمانی استفاده شده است.
یافتههای اصلی پژوهش
آمار توصیفی
نتایج بهدست آمده از تحلیل اطلاعات جمعیت شناختی برای متغیر جنسیت7/34 زن و 3/65 مرد، برای متغیر تحصیلات 7/34 درصد پاسخ دهندگان لیسانس، 3/57 درصد پاسخ دهندگان فوق لیسانس و 8 درصد پاسخ دهندگان دارای مدرک دکترا بودند. درخصوص متغیر پست سازمانی25/75 درصد پاسخ دهندگان کارشناس و75/24درصد پاسخدهندگان دارای پست مدیریت بودهاند.
آمار استنباطی
7-2-1. نتایج آزمون همبستگی اسپیرمن
بررسی فرضیه اصلی
برای بررسی رابطهی بین درجه مجازی بودن و تعهد سازمانی از آزمون همبستگی اسپیرمن استفاده شده است که طراحی فرضیهها به شرح زیر است. خروجی نرم افزار SPSS برای آزمون بهطور خلاصه در نگاره 1 آمده است.
فرض 0H: بین درجه مجازیت سازمان و تعهد سازمانی رابطهی معناداری وجود ندارد.
فرض 1H: بین درجه مجازیت سازمان و تعهد سازمانی رابطهی معناداری وجود دارد.
H0 :ρ= 0
H1 :ρ≠ 0
نگاره 1. همبستگی اسپیرمن بین درجه مجازیت سازمان و تعهد سازمانی
نتیجهگیری عددمعناداری(sig) میزان رابطه همبستگی بین متغیر i ام و متغیر jام
رابطه معناداری دارد 10/00 0/626(**)‐ درجه مجازی بودن و تعهد سازمانی
همانطور که نتایج آزمون آماری نشان میدهد بین درجه مجازیت سازمان و تعهد سازمانی رابطهی منفی و معنادار وجود دارد.
بررسی فرضیه فرعی اول
در فرضیه فرعی اول رابطهی بین تعهد عاطفی و درجه مجازیت سازمان مورد آزمون و بررسی قرار میگیرد. خروجی نرم افزار SPSS برای آزمون همبستگی اسپیرمن در نگاره 2 آمده است.
نگاره 2. همبستگی اسپیرمن بین درجه مجازیت سازمان و تعهد عاطفی
نتیجهگیری عددمعناداری(sig) میزان رابطه همبستگی بین متغیر i ام و متغیر jام
رابطه معناداری دارد 0/003 (**)‐0/564 درجه مجازی بودن و تعهد عاطفی
باتوجه به نتایج بهدست آمده میتوان اذعان داشت که فرضیه اول تأیید میشود، به این معنی که بین درجه مجازیت سازمان و تعهد عاطفی رابطهی منفی و معناداری وجود دارد.
بررسی فرضیه فرعی دوم
در فرضیه فرعی دوم رابطهی بین تعهد مستمر و درجه مجازیت سازمان مورد بررسی و آزمون قرار میگیرد. خروجی نرم افزار SPSS برای آزمون همبستگی اسپیرمن در نگاره 3 آمده است.
نگاره3. همبستگی اسپیرمن بین درجه مجازیت سازمان و تعهد مستمر
نتیجهگیری عددمعناداری(sig) میزان رابطه همبستگی بین متغیر i ام و متغیر jام
رابطه معناداری دارد 0/002 0/587(**)‐ درجه مجازی بودن و تعهد مستمر
نتایج بهدست آمده نشان میدهد، بین تعهد مستمر و درجه مجازی بودن رابطهی معناداری وجود دارد؛ بنابراین فرضیه فرعی دوم تأیید میشود.
بررسی فرضیه فرعی سوم
در فرضیه فرعی سوم رابطهی بین تعهد تکلیفی و درجه مجازیت سازمان مورد بررسی و آزمون قرار گرفت. خروجی نرم افزار SPSS برای آزمون همبستگی اسپیرمن در نگاره 4 آمده است.
نگاره4. همبستگی اسپیرمن بین درجه مجازیت سازمان و تعهد تکلیفی
نتیجهگیری عددمعناداری(sig) میزان رابطه همبستگی بین متغیر i ام و متغیر jام
رابطه معناداری ندارد 0/473 0/150(**) درجه مجازی بودن و تعهد تکلیفی
خروجی نرمافزار برای آزمون اسپیرمن بیانگر عدم تأیید فرضیه فرعی سوم است به این معنی که بین تعهد تکلیفی و درجه مجازیت سازمان رابطهی معناداری وجود ندارد.
7-2-2. نتایج اصلی با استفاده از آزمون رگرسیون
در همبستگی رابطه دو طرفه است و مشخص نیست که کدام متغیر روی متغیر دیگر تأثیرگذار است. برای بررسی اثر درجه مجازی بودن بر روی تعهد سازمانی و ابعاد آن از رگرسیون ساده استفاده شده است که نتایج آن بهطور خلاصه در نگارههای زیر آمده است:
الف) اثر درجه مجازیت سازمان بر تعهد سازمانی ب) اثر درجه مجازیت سازمان بر ابعاد تعهد سازمانی
نگاره 5. ضریب اثر استاندارد درجه مجازی بودن بر تعهد سازمانی
نتیجهگیری عدد معناداری ضریب اثر استانداردشده (β ) نام متغیروابسته
اثر منفی و معناداری دارد 0/001 0/61‐ تعهد سازمانی

نگاره 6. ضریب اثر استاندارد درجه مجازی بودن بر ابعاد تعهد سازمانی

نتیجهگیری عدد معناداری ضریب اثر استانداردشده (β) نام متغیرهای وابسته
اثرمعناداری دارد 0/004 ‐0/552 تعهد عاطفی
اثرمعناداری دارد 0/002 ‐0/6 تعهد مستمر
اثرمعناداری ندارد 0/748 0/068 تعهد تکلیفی
نتایج نشان میدهد درجه مجازیت سازمان بر دو بعد تعهد عاطفی و تعهد تکلیفی اثر معناداری دارد و بر بعد تعهد مستمر اثر معناداری ندارد.
7-2-3. بررسی وضعیت متغیرهای پژوهش
در این قسمت برای بررسی وضعیت متغیرهای پژوهش از آزمون دوجملهای استفاده شده است، که در آن نسبت آزمون را 60 درصد و مقدار مورد آزمون برای ابعاد تعهد مقدار 3 و برای ابعاد درجه مجازیت 60 را درنظر گرفتیم که فرضیههای آن بهصورت زیر بیان می-شود.
فرض 0H: بعد مربوط مقداری کمتر یا مساوی از مقدار مورد آزمون دارد.
فرض 1H: بعد مربوط مقداری بیش از مقدار مورد آزمون دارد.
H0 : ρ≤ 60%
H1 : ρ> 60%
نگاره 7 . نتایج آزمون دوجمله ای برای بررسی وضعیت متغیرهای تحقیق
نتیجهی آزمون عدد معناداری درصد مشاهده شده فراوانی مشاهده شده دسته گروه میانگین ابعاد متغیرها
فرض 0H تأیید 0/425 0/6 16 <= 3 گروه یک 2/76 تعهد عاطفی سازمانی

تعهد

میانگین
=
09
/
3

سازمانی

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

تعهد

میانگین

=

  • 1

پاسخ دهید